Türk Tarihi

Birinci İnönü Savaşı ve Çok Önemli Sonuçları

Birinci İnönü Savaşı , 6 Ocak 1921 tarihinde Yunan kuvvetlerinin Bursa ve Uşak cephelerinden taaruza geçip Eskişehir yakınlarında Türk ordusu ile gerçekleştirdiği savaştır. 1. İnönü Savaşı , Ankara Hükümeti’nin Çerkes Ethem’e karşı yürütmüş olduğu harekâtın hemen ardından Yunanlılar tarafından gerçekleştirilmiştir. Kış döneminin zor şartları altında gerçekleşen 1. İnönü Savaşının moral açısından Kurtuluş Savaşına çok önemli katkıları olmuştur.

Birinci İnönü Savaşı cephesi

 

Birinci İnönü Savaşı Nedenleri

Birinci İnönü Savaşı öncesinde Türkiye Büyük Millet Meclisi , Çerkes Ethem ayaklanmasıyla uğraşmak zorunda kalmış en sonunda Ethem ve adamları Yunanlılara sığınmıştır. Anadolu’daki bu kargaşadan yararlanmak isteyen Yunan ordusu , Bursa ve Uşak üzerinden harekete geçmiş ve iki ordu Eskişehir-İnönü tarafında karşılaşmışlardır. Yunanistan İnönü Savaşı sonunda , İtilaf devletlerinin gözüne girmek ve Türk Milletine zorla Sevr Antlaşmasını imzalatıp , milli mücadeleyi sona erdirmek istemiştir. İngilizler’den destek alan Yunan Hükümeti kısa süre içinde Ankara’yı ele geçirmek ve Anadolu hareketini tamamen bitirmek istemektedir.

Birinci İnönü Savaşı

Birinci İnönü Savaşı Komutanı Kimdir?

Kurtuluş Savaşının başında Batı Cephesini Ali Fuat Paşa komuta etmektedir. Ali Fuat Paşa’nın , İnönü Savaşından önce Yunan ordusu karşısında Gediz Savaşını kaybetmesi üzerine Batı Cephesi Komutanlığına , Genelkurmay Başkanlığını’da yürütmekte olan İsmet İnönü atanmıştır. İnönü Savaşlarının komutanlığını İsmet Paşa yapacaktır. Gediz Savaşı’ndan doğan sıkıntı cephede böyle bir değişikliği gerekli kılmıştır. Ali Fuat Paşa’nın cephedeki etkinliği , Gediz Savaşı sonunda sarsılmıştır.

Batı Cephesinin Güney Kısmına Refet Paşa Komutanlık Yapmıştır. Batı Cephesi , Kurtuluş Savaşında İkiye Ayrılmış ve Önemli Kısımları Batı Cephesi Olarak İsimlendirilmiş ve İsmet Paşa’nın Komutasına Bırakılmıştır.
Ali Fuat Paşa , Moskova’ya Türk Büyükelçiliğe Atanmıştır.

Birini İnönü Savaşı Tarihi

Birinci İnönü Savaşı 6 Ocak 1921 – 11 Ocak 1921 tarihleri arasında Türk ve Yunan kuvvetleri arasında gerçekleşmiştir. Türk ordusunu Çerkes Ethem kuvvetleriyle meşgul olduğu bir zamanda zorda bırakmak için harekâta başlanmıştır. Düzenli orduya katılmak istemeyen ve düzenli orduya isyan eden Çerkes Ethem ve kuvvetlerine karşı İsmet İnönü düzenli birliklerle harekât başlatmış ve mücadeleyi kazanmıştır. Çerkes Ethem kuvvetlerinin yenilmesi v Yunan ordusuna kaçması sonucu , Yunan birlikleri 6 Ocak 1921 tarihinde Bursa üzerinden saldırıya geçmişlerdir.

Birinci İnönü Savaşında en önemli husus Gediz tarafında Batı cephesi birliklerinin Çerkes Ethem birliklerini takip etmesi buna karşın Ankara’dan gönderilecek olan birliklerin hızlı şekilde İnönü mevzilerine ulaşmalarını sağlamaktır.  Gediz bölgesinde , Ethem birliklerine karşı iki tümen ayrılmışken , Bursa-Eskişehir cephesinde , Yunan birliklerinin ilerlemesini engellemek için bir tümen (24. Tümen)  bırakılmıştır.  24. Tümen oyalama görevini Bursa- Eskişehir cephesinde başarı ile sürdürmüş ve Türk ordusuna gerekli zamanı kazandırmıştır.

Yunan saldırısı 6 Ocak’ta başlamış ve üç gün sonra İnönü mevzilerine ulaşmışlardır. Şiddetli çarpışmaların yaşandığı İnönü mevzilerini 24. tümen ile Gediz ve Ankara’dan gelen tümenler savunmaya çalışmışlardır. Türk ordusunun , Çerkes Ethem’le uğraşmasını fırsat bilen Yunan ordusu ilk defa Kuvayı Milliye birlikleri yerine karşısında düzenli ve eğitimli Türk ordusunu karşısında hiç beklemediği bir savunma ile karşılaşmıştır. Türk ordusunun etkili savunması karşısında geri çekilmek zorunda kalan Yunan ordusu , Türk birliklerinin yorgun olması sebebi ile takip edilememiştir. Yunan kuvvetleri sayı ve donanım bakımdan üstün olmasına karşın çekilmek durumunda kalmışlardır.

Akşehir batı cephesi

Birinci İnönü Savaşının Sonuçları Nelerdir?

Yunan ordusunun , Türk ordusundan sayı ve donanma açısından çok üstü olmasına karşın Birinci İnönü Savaşı sonrasında başarısız olup çekilmesinin sonucunda elde edilmiş olan bu askeri başarının ulusal ve uluslararası sonuçları olmuştur.

Birinci İnönü Savaşının Ulusal Sonuçları Nelerdir?

Yunan kuvvetlerinin geri çekilmesi ve Türk ordusunun üstün gelmesi açısından , Birinci İnönü Zaferi’nin ulusal sonuçlarına bakacak olursak öncelikle şu sonuçlar alınmıştır;

  • Düzenli ordunun Batı Cephesindeki ilk zaferi olması açısından çok önemlidir.
  • Çerkes Ethem kuvvetlerinin isyanı bastırılmıştır.
  • Birinci İnönü Savaşı sonrası milli birlik tam anlamıyla sağlanmış ve iç isyanlar sona ermiştir.
  • Kuvayı Milliye dönemi kapanmış ve Kurtuluş Savaşının düzenli ordu ile devam edebileceği anlaşılmıştır.
  • Batı Cephesi Komutanı Albay İsmet İnönü Tuğgeneralliğe yükseltilmiştir.
  • 20 Ocak 1921’de ilk anayasa yürürlüğe girmiştir.
  • İstiklal Marşı 12 Mart 1921’de kabul edilmiştir.

Birinci İnönü Savaşınının Uluslararası Sonuçları Nelerdir?

  • İtilaf devletleri Sevr Antlaşmasını yumuşatmak için Londra’da konferans düzenlemeye karar vermişlerdir. Londra Konferansı ile Ankara Hükümeti’nin varlığı resmen tanınmış oldu.
  • 16 Mart 1921’de imzalanan Moskova Dostluk Antlaşması ile Sovyetler Birliği ile sınırlar belirlenmiş oluyordu. Sovyet Hükümeti ,Türkiye’ye para ve savaş malzemesi yardımı yapması kararlaştırıldı.
  • Afganistan ile 1 Mart 1921’de imzalanan Türk-Afgan Dostluk antlaşması imzalandı.
İnönü Savaşı Dış Siyasette Üç Önemli Olumlu Gelişmeye Yol Açmıştır.

İnönü Meydan Muharebesi’nde Batı Cephesi birliklerinin uğurlu ve üstün komutanız altında kazandıkları kesin zaferden dolayı size ve kahraman ordumuzun bütün komutanlarıyla subay ve erlerine Büyük Millet Meclisinin en içten tebriklerini sunar ve bu zaferin, kutsal topraklarımızı düşman istilasından tamamen kurtaracak olan kesin zafere hayırlı bir başlangıç olmasını Allah’tan temenni ederim. Bu tebriklerimin ordunun bütün er ve subaylarına tebliğini rica ederim M. Kemal Atatürk

Türk Tarihi Hakkında Daha Fazla Bilgi Almak İçin Hemen Ziyaret Et:derliyo.com/turk-tarihi/

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı