Osmanlı Tarihi

Osmanlı’da Devşirme Sistemi

Osmanlı’da devşirme sistemi hala merak edilip araştırılan bir sistemdir. Bu yazımızda Devşirme sistemi hakkında sizlerle kapsamlı bilgiler paylaşacağız. Daha sonra Hristiyan gençlik ile ilgili yazımıza geçeceğiz.

Devşirme Nedir?

Devşirme , Osmanlı Devletinin fethettiği topraklarda bulunan yetenekli ve başarılı Gayrimüslim  ailelere ait çocukları eğitip devlet hizmetlerinde asker ve bürokrat olarak kullanmasına verilen isimdir. Diğer bir anlatımla ise her yıl Osmanlı hakimiyetinde olan Hristiyan ailelerin çocuklarının bir kısmının toplanmasına Devşirme denilir.

Devşirme Sistemi Nedir?

Devşirme sistemi Osmanlı devletinin özellikle Balkanlarda fethettiği topraklarda ele geçirdiği gençleri köle olarak almasıdır. Bu gençlerden bir kısmını devlet faydalanmak için sarayda bürokrat olarak ; Diğer bir kısmını ise asker yetiştirmek üzere yeniçeri ocağında eğitmişlerdir.

Devşirme Sisteminin Amacı Nedir?

Devşirme Sistemi ile Hristiyan ailelerden alınan çocukların Osmanlı Devletinin askeri sınıflarda ve saray hizmetlerinde kullanılmak amacıyla devlete bağlı bir sınıfın oluşması gerçeklemiştir. Bu devşirilen çocuklar kendi öz toplum ve kültürlerinden kopartılıp Osmanlı Devletine her yönden bağlı birer asker ve bürokrat olarak yetişmişlerdir.

Devşirme Sisteminin Özellikleri Nelerdir?

Avrupa ve Anadolu bölgesinde geniş topraklara yayılan Osmanlı Devleti’nin sadece Türk’ler den oluşan bir askeri güç ile ele geçirmiş olduğu toprakları idare etmesi kolay olmazdı. Bu yüzden Osmanlı fethettiği topraklarda doğan insanlardan da yardım almıştır. Tamamen Sultana bağlı olan bu insanlar ileride Kapıkulları ordusunu oluşturacaktı. Bu devşirilen çocukların belli kıstaslara göre seçildiğini görürüz Osmanlı Devletinde bunlar şu şekildedir;

  • Hristiyan ailelerin evlerinden alınan çocukların yaşları 8 ile 16 arasındasır
  • Her evden bir tane çocuk alınır ve sağlıklı görünmesi önemlidir
  • Müslüman olanlar devşirmeye olamazlardı
  • Bunun yanında Yahudi veya Ortodoks Hristiyanlarda devşirme kapsamına girmezlerdi
  • Tek erkek çocuğa sahip ailelerden çocuklar deşirme kapsamına alınmazlardı
  • Evli olan çocuklar devşirilmezlerdi
  • Anadoluda eğitim alacaklar önce Müslüman olurlar daha sonra sünnet edilirlerdi

Devşirme Sistemi Osmanlı’da Ne Zaman Başladı?

Devşirme sistemi , ilk olarak askeri ihtiyaçın karşılanması amacıyla savaş esirlerinden oluşturulmuştur. Sultanlar Esir Hristiyan gençlerinden 5/1 i kendilerine alıp pençik sistemi oluşturmuşlardır. Kısaca pençik sisteminin ne olduğuna bakalım. II. Murad döneminde kanunlara bağlanmıştır Devşirme Sistemi

Pençik Sistemi Ne Demek?

Pençik Sistemi Edirne’nin fethinden sonra sayılarında çok fazla artış olan savaş esirlerinin Padişah adına beş savaş esirinden bir tanesinin asker olarak alınmasına denir. Osmanlı Devletinde Rumeli bölgesinde devlet için savaşan gazîlerden , Sultan için beş esirden bir tanesinin toplanmasına başlanılmıştır.

Pençik Sistemi Kimin Zamanında Uygulanmaya Başlamıştır?

Pençik Sistemi 1361 senesinden sonra  I.Murad döneminde uygulamaya geçmiştir.

Devşirme Oğlanları Nasıl Seçilirler

Osmanlı Devletine 16. yüzyılda sayıları yılda 3000 civarı devşirme İstanbul’a gelir ve akıl karakter ve vücut itibariyle en iyileri ayrılırlardı. Saray için seçilenler İbrahim Paşa Sarayına veya sancaklara yollanırdı. Geriye kalanlar ise yeniçeri olmaları için eğitilmek üzere Anadolu’da Türk ailelerin yanlarına yollanırdı. Saraya Yollanmış olanlara İçoğlanı , yeniçeri olacaklara Acemioğlanı denirdi.

İç Oğlan

Devşirme oğlanlarından İstanbul’a getirilen ve bazen Padişahında seçimlerde bulunduğu sarayda yetiştirilmek üzere ayrılan Hristiyan çocuklara İçoğlanı denilmektedir. Soylu Hristiyan ailelerin çocuklarından da saraya seçilenler vardı. Galata ve Edirne Saraylarında toplam 600 İçoğlan sıkı bir eğitimden geçmekteydi. Aldıkları eğitim yedi sene devam eder bu süre sonrası bir eğitimden daha geçerek başarılı olanlar padişahın oturduğu saraya çıkmaya hak kazanırlardı. Saraya çıkan bu İçoğlanları Büyük Oda ve Küçük Oda adı verilen odalara alınırlar burada eğitime devam ederlerdi.

Acemioğlan Ne Demek?

Devşirmelerden yeniçeri olacak olan çocuklar acemiocağına yollanmak üzere Türk ailelerin yanlarına yollanırlardı. Bursa tarafında Türk ailelerin yanına gönderilip İslamiyeti ve Türkçe’yi öğrendikten sonra eğitimlerini tamamlamak için acemiocağına teslim edilirlerdi. Acemioğlanları , savaşta esir düştükten sonra veyahut Osmanlı Devletinde yaşayan Hristiyan ailelerin çocuklarından seçilmekteydi. İlk kuruluşunda Gelibolu’da bulunan Acemiocağı daha sonra İstanbul’a taşınmıştır.

osmanlı devletinde devşirme sistemi

 

Devşirme Sisteminin Faydaları Nelerdir?

  • Yeniçeri Ocağının temelini oluşturmuştur
  • Osmanlı yönetimi altında bulunan Hristiyan askeri sınıfa katılmasını sağlamıştır
  • Askeri sınıfa Hristiyanları alan Osmanlı Devleti fetihlere olan tepkileri azaltmışlardır
  • İlk dönemlerde Padişahın merkezi otoritesinin kurulmasında faydalı olmuştur
  • Osmanlı idaresine çok önemli Vezirler kazandırmıştır

Devşirme Sisteminin Zararları Nelerdir?

  • Sistemin bozulması sebebiyle askeri disiplinsizlik başlamıştır
  • Padişahın otoritesi zayıflayınca Kapıkullarının olumsuz hakimiyeti başlamıştır
  • Devletin gelir kaynaklarını kendi hakimiyetlerine almaya başlamışlardır
  • Padişahları tahttan indirmeye yetecek güce kavuşmuşlardır
  • II. Osman bu ayaklanmalar sonucu hayatını kaybetmiştir

Devşirme Sisteminin Bozulmasının Sebebleri Nelerdir?

  • Kapıkulu askerlerinin disiplinlerini kaybetmesi 
  • Devşirme kaynaklarının azalması 
  • Devlet maliyesinin  zayıflaması 
  • Devşirme sisteminden gelmeyenlerin orduda görev almaları
Osmanlı Tarihi hakkında daha çok bilgi için hemen ziyaret et:derliyo.com/osmanli-tarihi/

 

 

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı